بازی با کودک یک ساله تا 3 ساله از نگاه کارشناسان
مقدمه ای از بازی با کودک یک ساله تا 3 ساله
این مقاله در مورد بازی با کودک یک ساله تا 3 سال زیر یک سال مطابق با نظر کارشناسان کودک توضیح داده شده و چند نمونه بازی مناسب برای کودکان در این سنین پیشنهاد شده است. لطفا این مقاله را تا انتها بخوانید و آن را با کودکتان اجرا کنید و به مرور نقش بازی را در رشد کودک خود مشاهده خواهید کرد.
در مقاله بازی های کودکان زیر یک سال که حتما توصیه می شود! گفتیم که هر کودک در مسیر زندگی خود از موقع به دنیا آمدن تا بزرگسالی هم از نظرابعاد بدنی و نیز از نظر توانایی های ذهنی حرکتی تغییر می کند. این تغییرات باعث می شود که یک کودک به یک فرد بزرگسال با توانایی های بیشتری تبدیل شود. از طرفی دیده شده است که مداخلات توانبخشی میتواند مخصوصا در کودکان زیر 5 سال باعث بهبود عملکرد ذهنی و حرکتی این کودکان هم در کودکی و هم در آینده شود.
به همین منظور فعالیت هایی طراحی شده است که خانواده ها با وسایل موجود در منزل بتوانند انجام دهند و در راستای رفع این مشکلات به کودکان خود کمک کنند. بازی های به ترتیب رده های سنی و سطح آسان به سخت طبقه بندی شده است. در این مطلب به بازی با کودک یک ساله تا 3 سال میپردازیم. در مقالات بعد به بازی کودکان 3 تا 5 سال و 5 سال به بالاتر هم اشاره خواهیم کرد.
[toc]
فهرست نمونه هایی از بازی با کودک یک ساله تا 3 ساله
ماشین اسباب بازی
کودکتان را روی زمین در مقابلتان بنشانید و یک ماشین اسباب بازی را روی زمین حرکت دهید. او را تشویق کنید که بعد از شما این کار را انجام دهد.
سعی کنید که رفت و آمد ماشین را با او ادامه دهید و سپس ماشین را هل داده تا با برجی که با مکعب ها یا کاسه ها ساخته شده برخورد کند. این کار کنترل اشیا در دست و هماهنگی چشم و دست و توجه بینایی را به او یاد خواهد داد.
اشیای بافت دار
چندین شی بافت دار را به کودک بدهید. مثلا یک تکه مقوا، روسری نرم، تکه های چمن و ماسه و …
حتما تا انتهای بازی در کنار او باشید و مراقب باشید چیزی را در دهانش نگذارد.
همراه هم همه چیز را بازرسی کنید تا از این طریق هماهنگی بین اطلاعات دیداری و لامسه برای او ایجاد شود و بفهمد چیزی که می بیند چه جنسی دارد.
وسایل نقاشی
در سن 1 سالگی، انواع وسایل نقاشی در اختیار او قرار دهید. در صورتی که نمی تواند مداد در دست بگیرد از رنگ انگشتی استفاده کنید ولی مراقب باشید که آن را در دهان نبرد. روی یک پارچه بزرگ خز دار از کودک بخواهید در صورتی که تاپ و شلوارک پوشیده روی ان غلت بزند. خودمان هم می توانیم همراه کودک این کار را انجام دهیم تا کودک لذت بیشتری ببرد.
و یا می توانیم از کودک بخواهیم روی آن پارچه فعالیت مورد نظر خود مانند نقاشی را انجام دهد. این فعالیت برای حس لامسه و کودکانی که از تماس لمسی و بدنی دوری می کنند مناسب است. این هم یک نوع بازی با کودک یک ساله یا حتی سنین بیشتر میباشد.
مواد غذایی
به کودک اجازه دهید ژله و کته وکنجد و مواد غذایی این چنینی را با دست بخورد.
این فعالیت برای خودآگاهی و تنظیم حس عمقی و هماهنگی انگشتان کودک مناسب است.
ازبین بردن ترس
برای از بین بردن ترس کودکان در برابر تاریکی، کمک گرفتن از بازی هایی که در تاریکی میتوان آنها را انجام داد مفید است .
بازی در تاریکی
مانند بازی نور و سایه که در تاریکی انجام می شود.
در بازی نور و سایه پدر یا مادر با انگشتان دستشان و حرکت آن، می توانند روی دیوار شکل های مختلفی ازجمله پرنده یا حیوان بسازند.
این کار در یک اتاق تاریک به همراه یک چراغ قوه انجام میشود.(توجه و تمرکز، ادراک بینایی، از بین رفتن ترس از تاریکی از فواید این تمرین است).
این یک نمونه جذاب بازی با کودک یک ساله تا 3 ساله است.
توپ بازی
از کودک بخواهید روی زمین نشسته و پاهایش را از هم باز کند.
توپی را به سمت او هل دهید و از او بخواهید توپ را بگیرد.
با پرتاپ توپ به سمت راست و چپ کودک و با افزایش سرعت توپ تمرین را سخت تر کنید.
تمرین برای تقویت هماهنگی و مهارتهای حرکتی و تمرکز مناسب است.
بازی برج قورباغه و دالی توپه بخاطر توپهای رنگی و جغجغه ای که دارند بسیار میتوانند توجه کودکان را به سمت خود جلب کنند و مهارتهای حرکتی و درک مفهومی کودک را تقویت کنند و باری بازی با کودک یک ساله تا 3 ساله پیشنهاد میشود.
وسایل آشپزخانه
برای کودک اسباب بازی های رنگی و یا وسایل آشپزخانه رنگی تهیه کنید و به او کمک کنید که اسباب بازیها ی با رنگ مشابه را در کنار هم بگذارد.
مثلا سیب قرمز و ماشین قرمز و توپ قرمز باید در یک طرف باشد.
در این بازی به او کمک می کنید که کم کم با همرنگی و سپس رنگها آشنا شود .به مرور مهارتهای دستی کودک گسترش پیدا می کند:
انواع سازه ها ، لگو ها (وسایل خانه داری، پازل های مختلف، مدل های کوچک از وسایل واقعی مثل رادیو، چرخ خیاطی، دوربین و وسایل ورزشی برای او بسیار جالب است.
قصه کودک
یکی از مهم ترین علاقه کودک در این سن، قصه گوش دادن و نقاشی کردن است.
مثلا مادر ابتدا هر پاراگراف را برای کودک بخواند و بعد از آن، پاراگراف را به صورت نمایش عروسکی برای کودک بازی کند .
بازی سکه یا عدس
از کودک بخواهید سکه ها را داخل قلک یا عدس را داخل بطری آب معدنی بیاندازد. یا به جای عدس از خلال دندان استفاده کنید. این تمرین برای افزایش توجه و تمرکز و هماهنگی چشم و دست مناسب است .
شن بازی
مقداری شن را توی سینی در مقابل کودک قرار دهید و از او بخواهید با استفاده از انگشتانش روی شن ها نقاشی بکشد.این تمرین موجب تقویت حرکات ظریف انگشتان می شود.
قل خوردن
از کودک بخواهید روی سطح شیب دار قل بخورد.این فعالیت موجب تحریک سیستم وستیبولار کودک شده و تمرینی برای تقویت نگه داشتن و کنترل سر در فضا است.
آب بازی
یک ظرف آب در اختیار کودک قرار دهید و از او بخواهید با یک تکه اسفنج آب را از درون ظرف خالی کند.
یا با استفاده از اسفنج به گلدان آب بدهد.
این تمرین برای تقویت و تنظیم حس عمقی مناسب است.
توپ و سبد
سبد کوچکی به پشت کودک بسته و از کودک بخواهید توپ ها را از روی زمین جمع کرده و داخل سبدش بیاندازد.
این تمرین موجب تقویت مهارت های حرکتی، افزایش دامنه حرکتی دست و تمرکز می شود.
بازی گروهی
بازی های گروهی مانند قایم باشک، خاله بازی، عمو زنجیر باف ، افزایش مهارتهای ارتباطی و کلامی، بهبود روابط اجتماعی، یادگیری قوانین و رعایت آن،
افزایش اعتماد به نفس کودک، تقویت حس همکاری، تقلید.
پازل
انواع پازل و جورچین بخصوص پازل اعضای بدن انسان یا حیوانات کمک به آموزش مفاهیم، اشکال، درک اعضای بدن، هماهنگی چشم و دست ،عبور ازخط
وسط، ادراک بینایی، جهت یابی و توجه می کند.
مثلا برای پازل ساخت آدمک،که باید اعضای بدن را درست در جای خود بچیند تا آدمک بوجود آید، ابتدا کودک را مقابل آینه ببرید و اعضای بدنش را به او نشان دهید.
چندین بار برایش تکرار کنید، حتی دست ویا پایش را به آینه بچسبانید تا بیشتر توجه کند.
و بعد برای درست کردن پازل، ابتدا یکبار خودتان آدمک را درست کنید تا کودک ببیند.
بعد آن را خراب کنید و دوباره از نو بچینید و از کودک بخواهید فقط قطعه آخر مثل پا را بچیند.
بعد از کودک بخواهید تا به کمک شما و راهنمایی شما پازل را خودش کامل خراب و از نو بچیند.
انواع صفحه ی سوزنی و یا انواع پگ بورد در سایز های مختلف (آموزش اشکال، مفاهیم، رنگ ها، اندازه ها، تقویت حرکات ظریف).
مثلا چیدن انواع استوانه ها از بزرگ به کوچک در یک ردیف یا چیدن تمام استوانه های همرنگ در یک ردیف بدون در نظر گرفتن سایز و اندازه آنها و یا قرار دادن مثلث، مربع، دایره در جای خود و …
بهتر است بدانید پازل های یک تکه ای برای کودکان 1 تا 3 سال مناسب هستند، چند مدل از این پازل ها را با هم ببینیم
بازی فکری هوش چین یک تکه
در بازی فکری هوش چین یک تکه که مناسب کودکان نوپا می باشد تصاویر به صورت یک تکه بر روی 15 قطعه ی مجزا چاپ شده است که تصویر مشابه آن روی کارتهای تصویری درون صفحه ی پایه وجود دارد. در بازی هوش چین 1 تکه سری اول با توجه به نوع کارت ، پاکت قطعات مربوطه را در اختیار کودک قرار می دهیم . کودک می بایست تصویر روی کارت را دیده و تفاوتهای کارتها را تشخیص دهد سپس قطعات مورد نظر را سرجای خود قرار دهد. هوش چین زاغک یک تکه این بازی دو زبانه ( انگلیسی – فارسی ) بوده و علاوه بر آشنایی با حیوانات ، میوه ها و اشیای اطراف و … نقش زبان آموزی نیز دارد.قبل از شروع بازی ابتدا قطعات را روی میز ریخته و از کودک بخواهید آنها را در 4 دسته تقسیم کنند تا با مفاهیم آنها آشنا شوند و سپس جاگذاری را انجام دهند. نام حیوانات، میوه ها و اشیا را با صدای بلند تکرار کنید و در مورد خصوصیات و ویژگیهای آنها با کودک صحبت کنید. بازی کردن یک فرصت عالی هست تا در کنار آموزش هم صحبتی با کودک داشته باشید.
پازل چوبی وسایل نقلیه دهکده
پازل چوبی وسایل نقلیه شامل یک صفحه که درون صفحه جای هفت وسیله نقلیه وجود دارد که با قرار دادن هر قطعه مورد نظر در جای خودش پر خواهد شد. دراین بازی بهتر است والدین با قرار دادن هر قطعه که شامل یک وسیله است شغل مرتبط با آن و خصوصیات وسیله مورد نظر را نیز برای کودک بازگو نمایند. این بازی علاوه بر مسایل شناختی و طبیق دادن هر شکل در جای مناسب خود به شناخت کودک از وسایل نقلیه به صورت پازل بیشتر خواهد شد.
pb id=10591]
لگوهای بازیدونه رو با هم ببینیم
آگور 75 قطعه
اسباب بازی آگور 75 قطعه یه بازی ساختنی جذاب که کودکتون تبدیل به یک معمار کوچولو میکنه در عین حال باعث پرورش خلاقیت کودکان میشه و باعث افزایش هوش فضایی کودک میشه و بسیار با کیفیته بچه ها میتونن ساعت ها باهاش سرگرم باشند و از بازی باهاش کلی لذت ببرند.
لگو واگن اعداد بازیتا
واگن اعداد این لگوی واگن 36 قطعه داره که از هم جدا میشن و بهم وصل میشن و 4 تا واگن گوگولی رو میسازن.
دارای 36 قطعه آجره چاپدار برای آموزش تطبیق و ترکیب تصاویر چاپی هستند. قطعات درشت هستند و لبه تیز ندارند. روی قطعات از اعداد 1 تا 10 رو دارد برای اموزش اعداد و تمرین شمارش به وسیله اعداد .
جعبه کارتنی
این بازی راهی برای آرام کردن کودک در زمان شلوغ کاری و هیجان زیاد است :
کودک درون جعبه کارتنی قرار می گیرد و در این فضای محصور روی کف و دیواره کارتن شروع به نقاشی می کند.
دست بازی
با کشیدن دور تا دور دست خود و کودک روی کاغذ یا مقوا، از کودک بخواهید دور دستش را با قیچی در بیاورد .
و بعد تشخیص دهد کدام دست متعلق به مادرش و کدام یک متعلق به خودش است.
ادراک بینایی، تقویت مهارت های ظریف و دستی، توجه، قیچی کردن، تشخیص بزرگی و کوچکی از فواید این تمرین است.
بازی شکلات
در غیاب کودک تعدادی شکلات به صورت پراکنده روی فرش قرار دهید. ازکودک بخواهید همان تعداد شکلات را پیدا کند. هر چه نقش فرش شلوغ تر باشد و رنگ شکلات ها به رنگ فرش نزدیک تر باشد فعالیت دشوارتر می شود.
این تمرین برای بهبود تمرکز و تشخیص شکل از زمینه مناسب است و به عنوان یک بازی با کودک یک ساله تا 3 سال جذاب است.
موانع مارپیچی
با استفاده از چندمانع یک مسیر مارپیچ ایجاد کنید و از کودک بخواهید بدون برخورد با موانع از این مسیر عبور کند. این تمرین باعث آگاهی فضایی کودک میشود.
نخ و مهره
با قرار دادن نخ و مهره در اختیار کودک از او بخواهید تسبیح یا گردنبند درست کند.
این تمرین برای بهبود توجه و تمرکز و تقویت مهارتهای دستکاری کودک مناسب است.
در یک تمرین ساده از کودک بخواهید تا توپ های کوچک پلاستیکی را با فوت کردن درون نی از درون رول دستمال کاغذی عبور دهد.
(فواید آن: توجه و تمرکز، تقویت دم و بازدم)
بازی های نخ و مهره بازیدونه
بازی فکری نخ و مهره چوبی
بازی فکری نخ و مهره چوبی یکی از بازی های جذاب و سرگرم کننده است که بچه ها با این بازی فکری میتونن با بازی و سرگرمی حروف اعداد لاتین را یاد بگیرن و علائم راهنمایی و رانندگی رو یاد بگیرن و با ریاضیات اشنا بشن و کلی کیف کنند .
بازی فکری ریسمانک
ریسمانک مجموعه ای شامل ۳۶ شکل پلاستیکی مختلف در رنگ های زیبا و درخشان و ۳ قطعه نخ است که با کمک آن ها می توان فرصتی فراهم کرد تا کودکان طیف وسیعی از مفاهیم، بخصوص مفاهیم پایه ی ریاضی را به صورت عملی و در قالب بازی یاد بگیرند. از جمله این مفاهیم می توان به الگو سازی، ترتیب، شمارش، توالی، شناخت رنگ ها، شکل ها و اعداد اشاره کرد. اندازه ی مناسب شکل ها و سوراخ های شکل ها باعث می شود کودکان بتوانند به راحتی آن ها را نخ و الگوهای متنوعی خلق کنند.
تاب بازی
کودک را روی یک تاب به صورت نشسته قرار و او را به صورت خطی (فقط در یک جهت نه در جهات مختلف) حرکت میدهیم.
و از او می خواهیم در همین وضعیت که در حال حرکت است در یک بازی توپ گیری شرکت کند.
به اینصورت که مادر توپ را برای کودک می اندازد و کودک باید توپ را بگیرد و آن را از خط وسط بدن خود عبور دهد .
و در طرف دیگرش روی زمین که سبد توپ قرار دارد بیندازد.
در پایان تعداد توپ هایی که توانسته است در سبد بیندازد را میشماریم و به او امتیاز می دهیم.
این بازی باعث تقویت یکپارچگی حسی،هماهنگی چشم و دست و توجه بینایی می شود.
تاب و قایق
کودک را روی تاب به صورت نشسته قرار دهید و یک چوب یا میله پلاستیکی بلند یا حتی پشه کش به دست او بدهید و از او بخواهید تا فرض کند که در قایق
نشسته و باید پارو بزند و با ریتم پارو زدن او برایش موسیقی پخش کنید و تاب را هر 5 دقیقه یکبار متوقف کرده و در جهت دیگری حرکت دهید.
(فواید: حفظ تعادل، تحریک حس وستیبولار و عمقی، عبور از خط وسط، هماهنگی دو طرفه،هماهنگی چشم و دست، توجه شنوایی)
معرفی بازی های بازیدونه مناسب کودک یک ساله تا 3 ساله
بازی فکری دالی توپه
کودکان معمولاً تا هجده ماهگی نسبت به پایداری شیء آگاهی پیدا میکنند؛ برای همین از بازی دالی موشه که در آن بزرگترها دستشان را روی صورتشان میگیرند و بعد صورت خود را نشان میدهند، بسیار لذت میبرند. بازی دالی توپه نیز دارای همین ویژگی است. دیدن رنگهای درخشان و شنیدن صدای جغجغه مانند توپهای رنگی حس بینایی و شنوایی کودکان را تحریک میکند. کودکان بزرگتر با کوبیدن بر روی توپها و دیدن حرکت آنها در مسیر سرسره مانند قلعه، ضمن تقویت ماهیچههای خود لذت فراوانی میبرند. دالی توپه برای گروه سنی یک تا سه سال پیشنهاد میشود.
ستون اشکال چوبی سپتا
این اسباب بازی فکری برای آموزش نام فارسی و لاتین رنگها و اعداد، آشنایی با اشکال هندسی، تقویت توانایی حل مسئله، تصمیم گیری و هماهنگی بین چشم و دست کودکان مناسب است. با ستون اشکال چوبی سپتا در دو حالت مختلف میتوان بازی کرد:
حالت اول: در این حالت که برای کودکان 2 سال به بالا مناسب است کودک با کمک فردی بزرگتر، مطابق با کارتهای الگو، اشکال را داخل میله چوبی قرار میدهد. با چینش صحیح هر کارت، کودک تشویق شده و حس اعتماد به نفس او تقویت میشود.
حالت دوم: این حالت برای کودکان 4 سال به بالا طراحی شده است. ابتدا چشمهای کودک را با پارچه یا چشمبند ببندید و از او بخواهید با لمس کردن اشکال برجسته روی کارتها شکل هندسی مورد نظر را حدس بزند، آن را از بین قطعات چوبی پیدا کند و به همان ترتیب در میله قرار دهد.
مونته سوری و برج هوش چوبی پایه مربع
این بازی مونته سوری و برج هوش چوبی از 4 میله چوبی و 16 قطعه چوبی در اشکال مختلف ساخته شده است.
ابتدا به کودک اجازه دهید با اشکال هندسی هر طور که دوست دارد بازی کند، آنها روی هم بچیند، با آنها طرحهای مختلف بسازد
یا آنها را دسته بندی کند و …
سپس می توانید کودک را وارد مرحله یادگیری اصلی کنید.
او را با شکل ها و رنگ ها آشنا کنید، به او آموزش دهید که اشکال یکسان و همرنگ را مرتب کند و بعد آنها را با چرخش صحیح در ستون ها ، جایگذاری نماید.
در مرحله بعد با استفاده از حلقه های دایره ای می توانید مفهوم اندازه را به کودک توضیح دهید و از کودک بخواهید آنها را به ترتیب اندازه روی میله وسطی قرار دهد.
پیانو همراه بلز وکال
در واقع ساز بلز شکل کوچک و ساده شده ساز زایلوفون است که معمولا آموزش موسیقی به کودکان را از این ساز ها آغاز می کنند.
این ساز ساختمان بسیار ساده ای دارد و از تیغه ها و قطعات فلزی کوچک و رنگی با طول های مختلف که همانند کلید های پیانو در کنار هم قرار گرفته اند،محققان معتقدند، موسیقی نقش مهمی در رشد ذهنی کودک دارد .
بازی فکری توپ و سرسره ۵ طبقه
در بازی فکری توپ و سرسره کودک با قراردادن توپ دربالای سرسره مسیری را که این توپ طی میکند و مرحله به مرحله از بین صحفات میگذرد تا به پایین برسد، دنبال میکند. کودک با مشاهده این فرایند به کشف قوانین جهان پیرامون خود میپردازد و دوست دارد بارها و بارها این آزمایش را انجام دهد. توپ و سرسره از ۵ قطعه که روی هم سوار میشوند و ۲ توپ رنگی صدادار تشکیل شده است. بازی با این وسیله حس کنجکاوی و جستجوگری را در کودک پرورش میدهد و بر میزان دقت و توجه او میافزاید
گردونه هوش نیکو تویز
بازی گردونه هوش یا اسپینی و یا برج چرخ دنده از سری بازی های ساختنی چیدنی است که شامل 6 حلقه رنگی، پایه و محور پایه است.
یک بازی مناسب جهت پرورش مهارت های حرکتی، پرورش ذهن، تقویت فکر، آشنایی با رنگ ها، آشنایی با نحوه چیدمان برای خردسالان است.
بازی فکری مکعب هوش اشکال با چرتکه
بازی با مکعب هوش اشکال درک سه بعدی از جهان را برای کودکان نو پا فراهم می کند. تفکر فضایی در تمام دوران رشد ذهنی، یکی از مهم ترین مولفه های درک و فهم و هوش به شمار می رود.
بازی شکل ها و رنگ ها
بازی شکلها و رنگها یکی از مجموعه بازیهای «اولین بازیهای من» است که هدف از آن آموزش رنگها و شکلهای هندسی به کودکان بالای ۲ سال است. این بازی شامل سه صفحهی بازی از جنس مقوای سخت، ۱۵ مهرهی پلاستیکی رنگی به شکل مثلث، دایره و مربع و دو تاس شکل و رنگ است. هر بازیکن یک صفحه دارد و هر کس در نوبت خود تاس میریزد و بر اساس شکل و رنگی که تاسها نشان میدهند، مهرهای را روی صفحهی خود میگذارد. هدف این است که زودتر جاهای خالی روی صفحهی خود را پر کنیم. شکلها و رنگها را میتوان به صورت فردی، دو یا سه نفره بازی کرد.
اولین بازی های من
اولین بازی های من یک مجموعه فکری از تکه های با کیفیت و رنگارنگ با جلوه های شاد میباشد که با هدف افزایش خلاقیت و آشنایی کودک دلبند شما با مفاهیم ریاضی تولید شده است
